Theo truyền thống của người Việt, bất kể ai đi đâu và làm gì, đến ngày tiết Thanh Minh, chúng ta luôn nỗ lực tảo mộ để thể hiện lòng thành kính sâu sắc đối với ông bà và tổ tiên của chúng ta. Ngoài việc chuẩn bị mâm lễ cúng thì không thể thiếu nghi thức đọc văn khấn. Dưới đây là một bài văn khấn tại nhà và ngoài mộ trong dịp Tết Thanh Minh, tuân theo truyền thống và nghi lễ chuẩn nhất:

1. Tảo mộ thanh minh là gì? Tìm hiểu về tục tảo mộ thanh minh truyền thống của Việt Nam 

Tảo mộ thanh minh là gì?
Tảo mộ thanh minh là gì?

Thanh Minh mặc dù không phải là một trong những Tết lớn nhưng nó luôn gắn liền với tinh thần đạo đức và bổn phận của người Việt Nam – bổn phận của con cháu trong việc tưởng nhớ công lao của những người tiền bối.

Đây là ngày giỗ tổ tiên chung, nơi mọi người có cơ hội bày tỏ lòng hiếu kính, trả nghĩa, và đền đáp một phần nào đó công lao của tổ tiên đã đóng góp vào sự xây dựng và tồn tại của gia đình và cộng đồng.

Tiết Thanh Minh nằm trong chuỗi sự kiện “nhị thập tứ khí” và luôn được người phương Đông coi là một lễ hội hàng năm quan trọng. Nó bắt đầu sau khoảng 45 ngày kể từ ngày Lập Xuân. Theo nghĩa đen, “Thanh” có nghĩa là không khí bên trong, còn “Minh” mang ý nghĩa sáng sủa. Khi Tiết Xuân qua đi, những cơn mưa bụi của mùa xuân dần tạnh, bầu trời trở nên trong xanh và sáng sủa, đánh dấu sự bắt đầu của Tiết Thanh Minh.

Thời gian của Tiết Thanh Minh thường bắt đầu vào khoảng ngày 4 hoặc 5 tháng 4, ngay sau khi kết thúc Tiết Xuân Phân, và kéo dài đến khoảng ngày 20 hoặc 21 tháng 4 trong lịch Dương.

Ông bà ta truyền thống đã chọn Tiết Thanh Minh là ngày để thực hiện việc cắt cỏ trên mộ và đắp đất lên mộ, được gọi là “tảo mộ”. Ngày này thời tiết thường chuyển sang ấm dần, mưa nhiều hơn, và cây cỏ thường mọc nhanh hơn, trùm phủ lên các khu mộ. Điều này có thể gây ra việc mộ bị sụt lở hoặc bị che khuất. Do đó, việc cắt cỏ và đắp thêm đất lên mộ là cách để duy trì và bảo quản nơi an nghỉ của tổ tiên, đảm bảo rằng họ được tôn trọng và được ghi nhớ một cách đúng dựng.

2. Ý nghĩa của tục tảo mộ 

Ý nghĩa của tục tảo mộ 
Ý nghĩa của tục tảo mộ

Tục tảo mộ, hay còn gọi là việc cắt cỏ và đắp đất lên mộ vào dịp Tiết Thanh Minh, có nhiều ý nghĩa quan trọng trong văn hóa và tâm linh của người Việt Nam:

  • Thể hiện lòng thành kính: Tục tảo mộ thể hiện lòng thành kính và tôn trọng của con cháu đối với tổ tiên. Đây là cách để bày tỏ sự biết ơn đối với công lao và đóng góp của tổ tiên trong việc xây dựng gia đình và cộng đồng.
  • Duy trì và bảo quản nghĩa trang: Việc tảo mộ bao gồm cắt cỏ và đắp đất lên mộ giúp duy trì và bảo quản nghĩa trang gia đình. Điều này giúp cho nghĩa trang luôn trong tình trạng tươi đẹp và sạch sẽ, đồng thời bảo vệ mộ khỏi sụt lở và tụt xuống.
  • Kết nối thế hệ: Tức tảo mộ là dịp để gia đình tụng niệm, tưởng nhớ tổ tiên, và tạo cơ hội để thế hệ trẻ tìm hiểu về lịch sử và nguồn gốc của gia đình. Điều này giúp kết nối thế hệ và truyền dòng dõi.
  • Tinh thần thời tiết: Việc tục tảo mộ thường diễn ra vào mùa xuân, khi thời tiết chuyển sang ấm dần. Điều này cũng có ý nghĩa tinh thần, thể hiện sự tươi mới và hy vọng trong cuộc sống.
  • Tôn vinh tâm linh: Tục tảo mộ còn là cơ hội để thực hành tôn vinh tâm linh và tu tập. Người thực hiện việc này thường tỏ ra nhẹ nhàng và tĩnh tâm, tạo cơ hội cho lễ nghi và cầu nguyện.

3. Đi tảo mộ cần mua gì, cần chuẩn bị những gì? 

Có nhiều quan điểm khác nhau về việc tổ chức mâm cỗ cúng Tết Thanh Minh, có thể là lễ chay hoặc lễ mặn. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, lễ cúng Tết Thanh Minh thường được thực hiện theo lễ chay.

Mâm cỗ chay cúng Tết Thanh Minh thường bao gồm các món như xôi, chè, oản chuối, bánh trái, chai nước, gạo muối, bỏng, bơ… Mâm cỗ này mang ý nghĩa tín ngưỡng và tưởng nhớ đến người đã khuất, cầu mong họ sớm được siêu thoát.

Xôi và chè thường được nấu từ gạo nếp, và ở một số nơi, còn có bánh chưng được gói kèm. Các món này không được chọn ngẫu nhiên mà được xem như những món không thể thiếu. Lúa và gạo được coi là biểu tượng của nền văn minh lúa nước và là thực phẩm chính của người Việt. Vì vậy, việc cúng xôi cũng là việc dâng lên những gì tinh túy của thiên nhiên và đất đai, công sức lao động của những người còn sống và những người đã khuất sau một năm làm việc miệt mài.

Một vật phẩm không thể thiếu trong mâm cỗ chay cúng Tết Thanh Minh là oản. Oản thường có hình dáng trụ như một cái tháp, có đỉnh bằng, đơn sơ, nhỏ nhắn, hình tròn và không có góc cạnh như thể nó không có giới hạn, không có điểm bắt đầu và không có điểm kết thúc, như đức Phật đã nói. Có người còn cho rằng oản có hình dáng giống một cái chuông, màu trắng tinh khiết, và nó ẩn chứa sâu xa những triết lý về tín ngưỡng.

Đi tảo mộ cần mua gì, cần chuẩn bị những gì?
Đi tảo mộ cần mua gì, cần chuẩn bị những gì?

4. Mẫu bài văn khấn tảo mộ 

“Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

– Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy ngài Địa tạng Vương Bồ Tát.

– Con kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái Tuế Chí đức Tôn thần, Kim niên hành binh, Công tào Phán quan.

– Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng Chư vị Đại Vương quản cai nơi nghĩa trang.

– Con kính lạy Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa Tôn thần.

– Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ Long Mạch Tôn thần, các ngài Tiền Chu tước, Hậu Huyền vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ cùng liệt vị Tôn Thần cai quản trong nơi nghĩa trang này.

Con kính lạy hương linh cụ:…………………..

Hôm nay là ngày… tháng Chạp năm Canh Tý, năm cũ sắp qua, năm mới sắp đến.

Tín chủ (chúng) con là:…………..

Ngụ tại:…………..

Chúng con sắm sanh phẩm vật, hương hoa trà quả, kim ngân tài mã, dâng hiến trình cáo Tôn thần, kính rước vong linh bản gia tiên tổ chúng con là:…………… có phần mộ táng tại………… được về với gia đình đón mừng năm mới, để cho cháu con được phụng sự trong tiết xuân thiên, báo đáp ân thâm, tỏ lòng hiếu kính. Cúi xin Tôn thần, Phủ thùy doãn hứa.

Âm dương cách trở

Bát nước nén hương

Thành tâm kính lễ

Cúi xin chứng giám. Phù hộ độ trì

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)”

(Theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam – NXB Văn Hóa Thông tin)

5. Một số lưu ý khi đi tảo mộ

Một số lưu ý khi đi tảo mộ
Một số lưu ý khi đi tảo mộ

Theo các chuyên gia tâm linh, việc thực hiện lễ tảo mộ là một hành động cần thiết, nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người. Dưới đây là một số quy tắc và lưu ý cần tuân thủ khi tham gia vào nghi thức tảo mộ:

  • Tình trạng sức khỏe: Ai muốn tham gia tảo mộ cần quan tâm đến tình trạng sức khỏe của mình. Người có thai, người bệnh yếu, người đang ốm, phụ nữ đang trong kỳ “đèn đỏ,” và trẻ em dưới 10 tuổi nên tránh tham gia vì họ có thể dễ dàng bị ảnh hưởng bởi âm khí hay các tác động khí hậu đặc biệt trong nghĩa trang.
  • Tôn trọng: Khi tham gia tảo mộ, cần duy trì tôn trọng và lòng kính trọng đối với người đã khuất. Tránh nô đùa hoặc ngồi lên những ngôi mộ, vì đây là hành động bất kính. Nên tôn trọng không gian linh thiêng và người chết.
  • Hoạt động tâm linh: Không nên sử dụng nghĩa trang làm nơi để tập thiền, dưỡng sinh, hoặc tập thể dục. Việc này có thể làm cho uế khí dễ dàng xâm nhập vào cơ thể và gây tác động tiêu cực.
  • Ăn uống: Không nên ăn đồ cúng trong nghĩa trang. Việc này có thể ảnh hưởng không tốt đến hệ tiêu hóa và có thể gây ra vấn đề tần số tâm linh không mong muốn.
  • Tẩy uế: Sau khi tham gia tảo mộ, nên thực hiện các biện pháp tẩy uế bằng cách hơ lửa hoặc tắm nước gừng để loại bỏ các khí và âm khí tiêu cực bám vào người và quần áo.

Nếu bạn đang tìm một địa chỉ cung cấp mộ đá uy tín hãy liên hệ ngay tới KingStone. Với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành đá, chúng tôi tự hào mang đến những sản phẩm và dịch vụ xuất sắc để giúp bạn tạo nên những kỷ niệm và tưởng nhớ đáng nhớ cho người thân đã khuất.

Với cam kết không ngừng nâng cao chất lượng, KingStone chắc chắn sẽ làm hài lòng mọi khách hàng. Chúng tôi sử dụng những viên đá tự nhiên chất lượng tốt nhất để tạo ra các tác phẩm đáng ngưỡng mộ. Sự tỉ mỉ và tinh tế trong từng chi tiết của mộ đá KingStone không chỉ là sản phẩm, mà còn là sự tri ân và tưởng nhớ đối với những người thân yêu đã ra đi.

Xem thêm: